Pam mai pobl, ac nid technoleg, fydd yn penderfynu ar ddyfodol trafnidiaeth carbon isel Cymru

Yn ystod Wythnos Hinsawdd Cymru, rhybuddiodd arweinwyr trafnidiaeth na fydd Cymru yn cyflawni ei thargedau hinsawdd oni bai fod y newid i drafnidiaeth carbon isel yn wirioneddol gweithio i’r bobl sy’n dibynnu arni bob dydd. O ddefnyddwyr bysiau gwledig i deuluoedd heb ddreifiau, ystyriodd siaradwyr sut y bydd rhwystrau’r byd go iawn - nid arloesiadau’r dyfodol - yn pennu cyflymder trawsnewid trafnidiaeth Cymru.

Roedd y neges yn glir: er bod symud i drafnidiaeth carbon isel yn cynnig cyfleoedd helaeth, mae hefyd yn cyflwyno heriau cymhleth i lawer o bobl - ac mae angen mynd i’r afael â’r heriau hyn.

Canolbwyntiodd y trafodaethau ar bedair thema allweddol:

• Gwneud trafnidiaeth yn hawdd i bawb ei defnyddio

• Systemau ar waith

• Gweithio gyda'n gilydd

• Datrysiadau dan arweiniad cymunedau

Fel y dywedodd Jim Cardy, “Mae trafnidiaeth yn un o’r sectorau mwyaf heriol i’w ddatgarboneiddio, ond mae’n bendant yn un o’r rhai mwyaf cyffrous i weithio ynddo ar hyn o bryd.”

Gwneud trafnidiaeth yn hawdd i bawb ei defnyddio

Os ydym am symud ymlaen gyda’n taith at ddatrysiadau trafnidiaeth carbon isel ledled Cymru, rydym angen sicrhau y gall pawb fanteisio ar y dechnoleg ac elwa ar y newidiadau.

Roedd yr awgrymiadau’n cynnwys:

• Cynnwys grwpiau ar wahân mewn trafodaethau.

• Cydnabod profiadau gwahanol y bobl sy’n byw mewn ardaloedd gwledig a threfol.

• Cyfathrebu buddion trafnidiaeth carbon isel.

Systemau ar waith

Y brif her yw diffyg systemau ar waith i gefnogi’r defnydd o geir trydan, methu â chael mynediad at drafnidiaeth gyhoeddus oherwydd trigo mewn cymuned wledig, neu ddiffyg rhwydweithiau llwybrau cerdded neu feicio yn cysylltu trefi a phentrefi, gan rwystro teithio llesol. 

Wrth i bobl ddewis yr opsiwn symlaf, hawsaf a mwyaf cyfleus drwy’r amser, cafodd pwysigrwydd pwyntiau gwefru wedi’u cynllunio’n dda a chysylltiadau cadarn rhwng rheilffyrdd, bysiau a rhwydweithiau teithio llesol ei amlinellu yn ystod y cam adeiladu.

Gweithio gyda'n gilydd

Gan atseinio themâu o’r diwrnod tai, pwysleisiodd siaradwyr hefyd yr angen i sefydliadau weithio gyda’i gilydd.

Bydd partneriaethau ar draws cymunedau, busnesau, cynghorau, datblygwyr tai, darparwyr trafnidiaeth a gweithgynhyrchwyr ceir yn hanfodol i wella’r symudiad tuag at system drafnidiaeth carbon isel effeithiol ym mhob cwr o Gymru.

Fel y dywedodd Jarrad Morris, “Mae cydweithrediadau yn rhoi arbedion yn ôl yn y gronfa gyhoeddus ac yn cryfhau proses bontio deg.”

Datrysiadau dan arweiniad cymunedau

Yn olaf, pwysleisiodd lawer o siaradwyr bwysigrwydd datblygu datrysiadau sydd wedi’u teilwra i gyflawni anghenion penodol pob cymuned.

Beth sy'n digwydd nesaf?

Bydd cipolygon a thystiolaeth o’r trafodaethau hyn yn llywio’r polisïau a’r buddsoddiadau sydd eu hangen i gyflymu cynnydd tuag at Gymru wyrddach, decach a mwy ffyniannus, gyda theithio llesol a thrafnidiaeth carbon isel yn norm bob dydd.

Os hoffech wylio’r sesiynau o ddiwrnod cyntaf Wythnos Hinsawdd Cymru 2025, gallwch wneud hynny yma.